{"id":3604,"date":"2018-08-10T19:00:41","date_gmt":"2018-08-10T16:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/aura-istanbul.com\/?p=3604"},"modified":"2020-08-21T22:07:04","modified_gmt":"2020-08-21T19:07:04","slug":"dunden-bugune-istanbulda-deniz-kullanimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aura-istanbul.com\/index.php\/2018\/08\/10\/dunden-bugune-istanbulda-deniz-kullanimi\/","title":{"rendered":"D\u00fcnden Bug\u00fcne \u0130stanbul\u2019da Deniz Kullan\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"

Son y\u0131llarda dolgu ve kanal projeleri gibi k\u0131y\u0131 \u00e7izgisi ve \u0130stanbullunun denizle olan ili\u015fkisini etkileyen projeler, mimarlar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminden eksilmiyor. Buna ek olarak y\u00fckselen s\u0131cakl\u0131klarla birlikte, her haber b\u00fclteninde denize atlayan \u0130stanbullular ve denizin sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131 ile ilgili bir tart\u0131\u015fma g\u00f6r\u00fcyoruz. Biz de deniz meselesi farkl\u0131 boyutlar\u0131 ile bu kadar g\u00fcndemdeyken, \u0130stanbul\u2019un k\u0131y\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve denizle olan ili\u015fkisinin k\u0131sa tarihine bir g\u00f6z atmak istedik.<\/p>\n

\"\"\u00a0\"\"<\/a>
\nSol: Suadiye Plaj\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, 1930’lar\u0131n ba\u015f\u0131, G\u00f6khan Ak\u00e7ura Ar\u015fivi; Sa\u011f: Bo\u011faz’dan G\u00f6r\u00fcnt\u00fc<\/em><\/p>\n

Mahremiyetin Bir Par\u00e7as\u0131 <\/strong><\/h3>\n

Medeniyet ve denizin ili\u015fkisi insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde hep \u00f6nemli bir role sahip oldu. \u0130nsanlar, denizlere a\u00e7\u0131ld\u0131k\u00e7a uygarl\u0131k yeni evrelere ula\u015ft\u0131. Kara, iktidar\u0131n ve egemenli\u011fin, deniz ise \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn simgesiydi tarih boyunca. T\u00fcrklerin denizle tan\u0131\u015fmas\u0131 bu macerada biraz ge\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fti. Halk i\u00e7in ise, denizle kurulan ili\u015fki b\u00fcy\u00fck oranda manzaradan ibaretti. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda sadece denizcilik, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve ula\u015f\u0131m i\u00e7in denize girenler oluyordu.<\/p>\n

Osmanl\u0131 Devleti tarihi boyunca uzun y\u0131llar, deniz kentliler i\u00e7in mahremiyetin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Denize girmek yasak oldu\u011fu gibi, bunun sa\u011fl\u0131ks\u0131z oldu\u011funa da inan\u0131l\u0131yordu. Tanzimat D\u00f6nemi\u2019nde toplumsal ya\u015fam\u0131 Bat\u0131l\u0131la\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, ilk kez deniz hamamlar\u0131 ile halk\u0131n denizi kullanmas\u0131 g\u00fcndeme geldi. Deniz hamamlar\u0131; ah\u015fapla etraf\u0131 kapal\u0131, denize girenlerin yal\u0131lar ve deniz ara\u00e7lar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesini engelleyen ve y\u00fczmeye \u00e7ok f\u0131rsat vermeyen alanlard\u0131. Yine de Belediye\u2019nin deniz hamamlar\u0131n\u0131n nerede yap\u0131laca\u011f\u0131 ile ilgili bir g\u00fcndem olu\u015fturmas\u0131, \u00f6nceden yaln\u0131zca denizcilerin ve bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu denizleri, halk i\u00e7in seyirlik bir manzara olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p kullan\u0131ma a\u00e7an ilk giri\u015fimdi. Bu d\u00f6nemde, Rumeli K\u0131y\u0131s\u0131, Hali\u00e7, Bo\u011fazi\u00e7i-Anadolu Yakas\u0131, Anadolu K\u0131y\u0131s\u0131, Bo\u011fazi\u00e7i-Rumeli Yakas\u0131 ve Adalar\u2019da belli noktalar deniz hamamlar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na uygun g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Deniz hamamlar\u0131, kad\u0131nlar ve erkekler i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 yap\u0131l\u0131rd\u0131. Mayo ya da \u00f6zel bir deniz giysisi bu d\u00f6nemde hen\u00fcz yayg\u0131n de\u011fildi. Denize girenler \u00e7o\u011funlukla pe\u015ftamalleri ile deniz hamamlar\u0131n\u0131 kullan\u0131rd\u0131.<\/p>\n

\"\"\"\"<\/a>
\nSol: Moda Deniz Hamam\u0131, 1920’lerin ba\u015f\u0131, Sunan ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 Foto\u011fraf Koleksiyonu; Sa\u011f: Deniz Hamam\u0131<\/em><\/p>\n

Deniz Hamamlar\u0131ndan Plaj E\u011flencelerine <\/strong><\/h3>\n

Deniz hamam\u0131ndan plaj kullan\u0131m\u0131na ge\u00e7i\u015f Rus Devrimi\u2019nden ka\u00e7arak T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Beyaz Ruslar\u0131n etkisi ile ba\u015flad\u0131. Cumhuriyet D\u00f6nemi\u2019nde giderek \u00f6nem kazanan Bat\u0131l\u0131 ya\u015fam fikri ile g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fcl\u00fck ba\u015fka bir anlam ve boyut kazand\u0131. \u0130stanbul\u2019da olu\u015fan yeni burjuvazi i\u00e7in Moda ve B\u00fcy\u00fckada deniz k\u00fclt\u00fcr\u00fcne \u00f6nemli bir soluk kazand\u0131rd\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n ve erkeklerin birlikte denizi kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bu plajlar, Bat\u0131l\u0131la\u015fman\u0131n \u00f6nemli bir simgesiydi. \u0130stanbullular entari ve pe\u015ftamallerini geride b\u0131rak\u0131p deniz i\u00e7in mayolar\u0131n\u0131 giymeye ba\u015flad\u0131. 1940- 80 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda plajlar \u0130stanbul i\u00e7in sadece denize girilen yerler olmakla kalmay\u0131p, kaliteli vakit ge\u00e7irilen, e\u011flenilen kar\u015f\u0131la\u015fma mekanlar\u0131 haline geldi. Bu d\u00f6nemin en pop\u00fcler plajlar\u0131;\u00a0Suadiye, Caddebostan, Salacak, Beyaz Park, Alt\u0131nkum, K\u00fc\u00e7\u00fcksu, Florya, Fenerbah\u00e7e, Moda ve S\u00fcreyya Plajlar\u0131yd\u0131.<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul\u2019un g\u00fcndelik ya\u015fant\u0131s\u0131na yeni bir e\u011flence anlay\u0131\u015f\u0131 katan plajlar 60\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131. Fakat \u015fehir yar\u0131m y\u00fczy\u0131lda kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 kadar g\u00f6\u00e7 alarak h\u0131zla yap\u0131la\u015ft\u0131. Bu hem kentteki demografik yap\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine, hem de denizin h\u0131zla kirlenmesine neden oldu. Deniz kirlili\u011fi risk olu\u015fturacak seviyelere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ise \u0130stanbullular Bodrum, Marmaris, Antalya gibi yerlerde yazl\u0131k evler almaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n